زنان علیه زنان

نگین باقری

تا قانون خانواده برابر:‌ حالا دیگر دقیقه 90 فرارسیده و وقت بازی نمایندگان مجلس در میدان بهارستان پایان یافته است. نمایندگان زن هم با چهار سال رفت و آمد در فراکسیون زنان نتوانستند خاطره خوبی از خود در حافظه فعالان حقوق زن باقی بگذارند.

فراکسیون زنان چند روز پیش از انتخابات دور اول مجلس نهم خواستار افزایش تعداد نماینده های زن شد. در حالی که، نه تنها تعداد زنان ثبت نام کننده 33 درصد کاهش یافته، بلکه فعالیت نماینده های زن در دو مجلس اخیر نشان داد لزوما حضور زنان به معنی دفاع از حقوق آن ها نیست. به نظر می رسد به قدرت رسیدن زنانی که دغدغه ای از مسائل هم جنسان خود ندارند و تلاش می کنند هر مصوبه و طرح ضد زنی را با شرع توجیه کنند، جایی برای نیمی از جمعیت کشور در خانه ملت باقی نمی گذارد.

اگرچه فاطمه رهبر، یکی از اعضا فراکسیون زنان اصرار داشت که در هیچ دوره ی دیگر مجلس به اندازه مجلس هشتم برای زنان مصوبه تصویب نشده است، با این حال مروری بر لوایح و طرح های بررسی شده هیچ نشانه ای را مبنی بر تایید این حرف نشان نمی دهد.

برای مثال لایحه حمایت از خانواده یکی از لوایح جنجالی است که به عقیده فعالان حقوق زنان مصداق توهین به زن حساب می شود، در حالی که زنان مجلس اصرار دارند تصویب آن بنیان خانواده را مستحکم می کند.

بررسی این لایحه که با دربرداشتن موادی مانند ثبت ازدواج موقت برای مردان و مالیات بر مهریه در مجلس هفتم آغاز شد، با حذف مواد بحث انگیز 23، 25 و جایگزینی تبصره های نه چندان متفاوت از سوی دولت در نهایت هم به مجلس نهم سپرده شد.

از دیگر دستاورد های زنان بهارستان در چهارسالی که گذشت، طرح «بومی گزینی جنسیتی» بود که دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی را ملزم می‌کرد دانشجویان دختر را تنها در محل سکونت آنها پذیرش کنند. طرحی که مطرح شدنش، آن هم در زمانی که شاهد افزایش سطح تحصیلات زنان در سطوح آموزش عالی هستیم، نشان داد نماینده های زن در سال های اخیر شناخت جامعی از مسائل و شرایط زنان جامعه خود پیدا نکرده اند.

مجلس هشتم در کنار اعمال سیاست های بومی سازی و سهمیه بندی جنسیتی در دانشگاه ها و تبعیض قائل شدن برای ورود دختران به برخی رشته ها،در برابر کاهش ساعت کار زنان توسط دولت دهم-آن هم در شرایطی که شاهد سیر صعودی مشارکت های اقتصادی و اشتغال زنان هستیم- سکوت کرد. به عقیده کارشناسان مجلس با این سکوت ایدئولوژی خانه نشینی را پررنگ تر و به نحوی غیرمستقیم بی قدرتی زنان را در عرصه عمومی دامن زد.

علی رغم تمامی قوانین و طرح‌های مغایر با قوانین بین‌المللی که در مجلس هشتم تصویب شد، این مجلس قانون ارث را اصلاح کرد و بر اساس آن سهم الارث زنان را از اموال شوهر متوفی افزایش داد. اما هیچ کدام از این ها توجیهی برای عملکرد منفعلانه این مجلس نسبت به لایحه انتقال تابعیت به فرزندان زن ایرانی و مرد خارجی به حساب نمی آید؛ لایحه ای که به دلیل افزایش میزان ازدواج دختران ایرانی با اتباع افغانی و عراقی مطرح اما به دلایل امنیتی رد شد!

طیبه صفایی، یکی از اعضا فراکسیون زنان در 24 مرداد 90 با قرار گرفتن طرح امنیت زنان در دستور کار مجلس در نطق خود اعلام کرده بود که «در مورد امنیت زنان وضعیت خوبی در کشور داریم». گفتاری که برای زنان آسیب دیده فاجعه خمینی شهر، برای خانواده دختری که کمی قبل تر در پل مدیریت به قتل رسیده بود، برای آمنه بهرامی، فاطمه ها، زیور ها[1] و برای همه زنان آسیب دیده جامعه بیشتر به طنزی تلخ می ماند. او همان نماینده ای بود که در بیان احساس مسئولیتش در قبال نقش خود گفته بود: «شأنیت زن با اینکه در مجلس هیاهو راه بیاندازد و سر و صدا کند نقض می شود.»

به عقیده برخی از حقوقدانان، مجلس هشتمی ها نه تنها کمکی به ارتقا وضعیت اجتماعی، حقوقی و اقتصادی زنان نکردند بلکه سطح انتظارات فعالان حقوق زنان از قوانین را نیز تنزل دادند. به بیان دیگر، اگر آنها تا قبل از مجلس هشتم به دنبال اخذ حق طلاق، سرپرستی کودکان و نیز پذیرش کنوانسیون بین‌المللی رفع تبعیض علیه زنان بودند، در طول مجلس هشتم تمام نیروی شان محدود به تغییر مواد لایحه حمایت از خانواده معطوف شد.

به اعتقاد برخی، هشت زن مجلس هشتم در طول این چهار سال به خانه نشین کردن زنان کمک کردند. با این حال، باید صبر کرد و دید 9 زن مجلس نهم، چگونه از پس لوایح و طرح های مربوط به زنان بر می آیند؟ آیا روند نزول کارایی نمایندگان زن که از مجلس هفتم آغاز شد با حضور زنانی که بیش از نیمی از آنان برای اولین بار بر صندلی بهارستان تکیه زده اند ادامه می یابد؟



[1] – زنان قربانی خشونت و اسیدپاشی

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

منشور زنان آفريقای جنوبی

بیدارزنی: مبارزات آفریقای جنوبی برای برابری جنسیتی را می‌توان در دو منشور تهیه شده توسط گروه‌های پیشروی زنان در این کشور، مشاهده کرد. اولین...

نظری بر «مطالبات زنان؛ از حق مشارکت سیاسی تا حق اشتغال و دستمزد برابر»

انوشه گلشن
تنها یک برنامه جامع و باز است که با حضور فعال تمامی اقشار و طبقات، شهری و روستایی، پیر و جوان و … می‌تواند مطالبات زنان را پاسخ دهد، که در «مطالبات زنان»ِ موردِ بحث  فقدان حضور  زنان کارگر، روستایی عشایر و اقلیت‌ها و زنان مهاجر افغان  به شدت احساس می‌شود.

نظری در مورد بیانیه‌ی «مطالبات زنان»

شیلا فراهانی
بیدارزنی:  «مطالبات زنان» عنوان متنی است که توسط جمعی از فعالان زن در داخل ایران تدوین و برای انتشار در اختیار سایت بیدارزنی قرار...

نوشته‌های مرتبط

خواهان رفع تبعیض و آزادی اجتماعات در دانشگاه‌ها هستیم

بیانیه بیدارزنی به مناسبت ۱۶ آذر روز دانشجو
بیدازنی: به نام زن زندگی آزادی و به نام خدای رنگین‌کمان با شروع اعتراضات سراسری درپی کشته‌شدن ژینا (مهسا) امینی با شعار محوری «زن، زندگی، آزادی»،...

زن زندگی آزادی یعنی …

پرونده بیدارزنی به مناسبت ۲۵ نوامبر
بیدارزنی: قریب به دو ماه است که قیام «زن زندگی آزادی» در پیوندی ناگسستنی با تاریخ خیرش‌ها و اعتراضات مردمی طی دهه‌های گذشته در...

از «مشکلی بدون نام» به یک نوع معلولیت

جودی سینگر / مطالعات انتقادی معلولیت - ۱
بیدارزنی: جودی سینگر و مادر و دخترش هرسه اوتیستیک هستند. او در نیمه دوم دهه ۱۹۹۰ میلادی پایان‌نامه دوره کارشناسی خود را درباره اوتیسم...
جوانی جمعیت و حمایت از خانواده؛‌ از طرح تا قانون

گزارش تصویب یک قانون علیه حق تصمیم‌گیری برای فرزندآوری

فروغ سمیع‌نیا
بیدارزنی: پس از انقلاب ۵۷ و تاکید سران انقلاب بر فرزندآوری، نرخ  زاد و ولد در ایران رو به فزونی رفت. به طوریکه از...