مرگ آن را تلخ می‌نوشد/ بنفشه جمالی

بنفشه جمالی

بیدارزنی: رمان «مرگ آن را تلخ می‌نوشد[۱]» نوشته وَجدی الکومی نویسنده مصری از نگاه یک امدادگر به بازگویی نارضایتی‌هایی می‌پردازد که در بطن جامعه مصر وجود داشتند و نهایتا به «انقلاب ۲۵ ژانویه» سال ۲۰۱۱ در این کشور منجر شدند؛ اعتراضات و اعتصاب‌های کوچک و بزرگِ  کارگران و دانشجویان که در گوشه و کنار مصر برپا بودند و با سرکوب گسترده پلیس امنیت مواجه می‌شدند. امدادگران برای مداوای زخم‌های مجروحین از راه می‌رسیدند؛ مجروحین و مصدومینی که باید وجودشان توسط امدادگران انکار می‌شد و هیچ خبرنگار و روزنامه‌نگاری از آن‌ها عکس و خبری مخابره نمی‌کرد.

«زمان اعتصاب و تظاهرات، آمبولانس‌ها در میدان‌های بزرگ مستقر می‌شوند. امدادرسانان در این مواقع حضوری فعال دارند تا آماده‌ی هرگونه درگیری شدید میان تظاهرکنندگان و پلیس باشند». «هنگام شروع هرگونه درگیری و وقوع شکستگی شدید در گردن، کتف، آرنج و پاها در اثر ضربات باتوم، امدادگران به‌سرعت با برانکارد به راه می‌افتند تا همه‌ی زخمی‌ها را ببرند، پیش از آنکه دوربین‌های خبرنگاران و افراد وابسته به سازمان‌های حقوقی فیلم و عکس از آن‌ها بگیرند».

وجدی الکومی با بازگویی جزئیات زندگی اقشار ضعیف جامعه خشم آن‌ها را از حکومت سرکوبگر مصر به تصویر می‌کشد. اقشار فرودستی که در محله‌های حاشیه‌ای و خانه‌های کوچک جای داده شده‌اند؛ مجموعه بلوک‌هایی که سازمان عمران و شهرسازی در اطراف شهر و در وسط بیابان بدون هیچ امکانات رفاهی ساخته است. «هدف از ساختن این ساختمان‌ها سکونت کارگران منطقه‌ی صنعتی بود؛ چون آن‌ها داشتند برای مدینه فاضله برنامه‌ریزی می‌کردند، بنابراین، این کارخانه‌ها و خانه‌های مسکونی کارگران را انتهای شهر ساختند. بلوک‌ها را بدون پنجره یا بالکن ساختند. تصور کن که در اتاقی زندگی کنی که دیوارهایش طوری ساخته شده که نمی‌توانی آفتاب را ببینی یا سیگاری دود کنی».

نویسنده در لابه‌لای فصل‌های داستانش علاوه بر کارگران و دانشجویان از قشر فرودست دیگری نیز سخن می‌گوید که در چهاردیواری خانه‌ها محبوس شده‌اند و امدادگران زمانی بر بالین آن‌ها حضور می‌یابند که بسیاری‌شان نفس‌های آخر را می‌کشند. زنانی که بازوهایشان توسط شوهر یا پدرانشان خرد شده است. از طبقه سوم یا چهارم به پایین پرتاب شده‌اند یا گردن‌هایشان آن‌قدر فشار داده شده است که دیگر قادر به نفس کشیدن نیستند. وجدی الکومی از جامعه‌ی مردسالاری پرده برمی‌دارد که ضرب و شتم و خشونت خانگی علیه زنان در آن تعریف نشده است و امدادگران موظف هستند در گزارش‌هایی که به وزارت بهداشت تحویل می‌دهند از این خشونت‌ها تحت عنوان «شوخی‌های زن و شوهری» یاد کنند.

«از ورودی تنگ و کوتاه خانه وارد می‌شویم. بعد از آن از پله‌های سنگی شکسته بالا می‌رویم… مرد در آستانه‌ی در به انتظارمان ایستاده. لباس گشاد و کهنه‌ی درازی به تن دارد که آغشته به لکه‌های سرخ رنگ زیادی است. به ما اشاره می‌کند که منتظر بمانیم. توی آپارتمانش پنهان می‌شود. ناگهان مرد برمی‌گردد در حالی که روی دستانش عروسکی دراز به شکل انسان دارد. لباس زنانه‌ی گشاد که آن‌هم آغشته به رنگ قرمز تند است تن عروسک کرده و سرش را با دستمال موی سر بسته است.

در مقابل این صحنه که با یک دست عروسک را به‌طرف ما دراز کرده و در دست دیگرش کلت کهنه‌ی متعلق به پلیسی قدیمی در فیلمی سیاه و سفید است، زرد می‌شویم. مرد وقتی می‌بیند رنگ از رویمان پریده می‌گوید:

ببریدش، با گلوله توی سینه‌اش زدم ولی فکر کنم هنوز نفس می‌کشد.»

رمان «مرگ آن را تلخ می‌نوشد» از مردمی حرف می‌زند که همانند نعیم امدادگر و خانواده‌اش که به سرطان روده مبتلا هستند، به بیماری فراگیری آلوده شده‌اند. بیماری‌ای که نسل به نسل به پیر و جوان، زن و مرد منتقل می‌شود. «سرکوب و اختناقی» که مردمان مصر محکوم‌اند آن را با بوی گندی که می‌دهد، مانند کیسه‌های حاوی پسمانده‌های نعیم و خانواده‌اش، در طول زندگی‌شان با خود حمل کنند یا برای رهایی از آن «تلخی مرگ» را  بنوشند و طعم آزادی را بچشند.

[۱] مرگ آن را تلخ می‌نوشد نوشته وجدی الکومی ترجمه کریم پورزبید/ نشر افکار

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

کردستان؛ میدان مبارزه علیه قتل زنان و قتل‌های ناموسی در سال‌های اخیر

گفتگوی نوشین شادکام با اوین مصطفی‌زاده
در سال‌های اخیر پرداختن به قتل زنان در سطح رسانه‌های کُردی و مبارزه زنان فعال با آن بیشتر شده و منجر گردیده موارد بیشتری...

خشونت سیستماتیک آکادمیک: حذف زنان در پایان‌نامه‌ها در نظام دانشگاهی ایران

ط. ن . ح، پژوهشگر حقوق و برابری جنسیتی، حقوق و مطالعات زنان
در محیط‌های دانشگاهی با روش نرم، به تثبیت ساختار خشونت‌آمیز علیه زنان و استعمار فکری آنها می‌پردازند و با حذف صدای آنها و علمی...
برای نوامبر نارنجی؛ تلاش برای پایان دادن به خشونت علیه زنان

یک ماه، سی‌ بزنگاه: زن؛ بزه‌دیده‌ای همیشه متهم!

مهسا غلامعلی‌زاده
بیدارزنی: در سال ۱۹۹۹ سازمان ملل متحد، ۲۵ نوامبر را به صورت رسمی، روز پایان دادن به خشونت علیه زنان اعلام کرد. به همین...

نوشته‌های مرتبط

نگاهی اجمالی به باشگاه زنان بروکساید و اعتصابات معدن هارلن در ۱۹۷۳

برگردان: سروناز احمدی
بیدارزنی: «طرف کی هستید؟» سرودی است که کارگران اعتصابی معدن هارلن در دهه ۱۹۳۰ در اعتصابات خود آن را می‌خواندند. این سرود را فلورنس...
نگاهی به مینی سریال سقوط آب مرده

شعله‌های خشم

بنفشه جمالی
بیدارزنی: سریال و فیلم‌های زیادی در سال‌های اخیر در خصوص خشونت خانگی ساخته شده‌اند. سریال و فیلم‌هایی که سعی کرده‌اند با نشان دادن زنان...
گفتگو با آوین احمدی، جوان هنرمندی که از موانع جنسیتی خود می‌گوید؛

«از کودکی به دختران یاد می‌دهند که خود واقعی‌شان را پنهان کنند»

مقاومت روزمره
بیدارزنی: «آوین احمدی» نوجوان ۱۷ ساله‌ای است که موسیقی را از کودکی فراگرفت. او که در هنرستان موسیقی تهران مشغول به تحصیل است علاوه...
پیشنهاد و معرفی کتاب برای کنشگران اجتماعی، سیاسی

روایت و کنش جمعی؛ چرا فراخوان‌های اجتماعی و سیاسی به داستان نیاز دارند

ژینا مدرس گرجی
این مطلب معرفی و پیشنهاد مطالعه‌ی کتاب «روایت و کنش جمعی؛ چرا فراخوان‌های اجتماعی؛ و سیاسی به داستان نیاز دارند» است که همان‌گونه که از عنوان کتاب پیداست در آن ابعاد مختلف قدرت و تاثیرگذاری روایت در کنش‌های جمعی را بررسی کرده است.