انتشار متراخم

رضا خباز

بیدارزنی: سنت انتشار نمایشنامه در ایران، مثل شعر و داستان، چاپ در مجله‌ها بود، تعدادی از بهترین داستان‌ها، شعرها و نمایشنامه‌ها، قدیم‌ترها در مجلاتی چون نگین و کتاب هفته و جدیدترها در صفحات آدینه و گردون و… اولین چاپشان را تجربه کردند. البته بودن دانشورانه‌ی کسانی که گزینش می‌کردند و شعرهای درست و داستان‌های قوی و نمایش‌های استخوان‌دار را رد می زدند، بر این روند تاثیر عظیمی داشت.

حالا انتشار این متن، که در منتشر شدنش نه توهمی در مقایسه با آن آثار است و نه خیالی در پهلو زدن به تاثیر گذاری آن‌ها، تنها می‌خواهد دو کار کند، یکی وفاداری به سنت آن‌ها در چاپ مستقل نمایشنامه پیش از اجراهای عمومی و دیگری در معرض دید و نقد و نظر گذاشتن متن.

مقدمه‌ی متن نمایش، که در ادامه خواهد آمد، هر توضیح لازمی را گفته است و افزودن چیزی بر آن کار عبثی خواهد بود.

ایده‌ی نوشتن این متن، با پیشنهاد رفیقی برای مهیا کردن اجرایی در «روز جهانی منع خشونت علیه زنان» شکل گرفت، از ابتدا، بنای نوشتن با توجه به موضوع و ایده، بر اجرا در جاهایی محدود و امکاناتی تقریبن صفر گذاشته شد، چیزی شبیه نمایشنامه خوانی.

نسخه‌ی اولیه‌ی متن، در همان روز برنامه‌ریزی شده، با نقش‌خوانی نگین آرمیون و پوریا حسنی در جمعی محدود خوانده شد. نگین و پوریا، هر چند کارشان کنش‌گری اجتماعی است و نه بازی‌گری، اما در آن روز به بهترین شکل متن را نمایشنامه‌خوانی کردند. از حمایت‌ها، انرژی‌شان و البته از نگین برای پیشنهاد اولیه‌ی نوشتن این متن، سپاسگزارم.

متن که نه قصدی و نه امیدی برای اجرای عمومی‌اش بود، بایگانی شد تا این‌که به همت سپیده ثقفیان، قرار شد در اولین همایش انسان‌شناسی جنسیت در دانشگاه تهران اجرا شود.

این بار رفقای جان، فرید نظری و سعیده فاضلی که این سال‌های فعالیت نه چندان طولانی را همیشه همگام و همراه و همدل بودیم، قرار شد نقش‌خوان باشند و جانانه این کار را به سرانجام رساندند.

نسخه‌ی حاضر و دوم متن، که تفاوت زیادی با نسخه‌ی ابتدایی دارد، بی کمک و ایده و اتودهای هنرمندانه آنان امکان شکل‌گیری نداشت، سپاسگزاری کمترین کار در مقابل هنرمندی و شرافت آن‌هاست.

و در آخر یک توضیح و یک سپاسگزاری دیگر، سپاس از همه رفقایی که محرم دانستند و خاطراتشان را در میان گذاشتند و همین شد مایه‌ی تراخم اول، مدیون محبتشان هستم.

توضیح هم در مورد یک ایده، ایده‌ی تاریخ‌ها در تراخم اول، این ایده برداشت شده از نمایش سال ثانیه آقای حمید پورآذری، نوشته‌ی خانم نشمینه نوروزی است. این برداشت مستقیم به گمانم احتیاج به این منبع‌دهی داشت.

در پایان تنها امیدوارم این متن، اگر توان و قابلیت‌اش را داشته باشد، پسندیده و هر جایی امکان‌اش باشد، اجرا شود. که متن به اجرا زنده است و جانش در گرو نَفس آدمی.

 

متن نمایشنامه را از اینجا دانلود کنید.

نمایشنامه تراخم

 

 

 

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

جنبش دادخواهی در ایران

بررسی چهار مصاحبه دادخواهی در بیدارزنی / فروغ سمیع‌نیا
بیدارزنی: جنبش دادخواهی در ایران و دنیا، قدمتی به اندازه‌ی عمر ستم حاکمان و کشتار مردم معترض دارد. در هر زمان و مکانی که...

زنان، جنس و جنسیت در تاریخ‌نگاری ایران مدرن

مانا کیا، افسانه نجم‌آبادی، سیما شاخساری/ مترجم: طه رادمنش
بیدارزنی:  این مقاله که در پی ارزیابی سهم تاریخ‌نگاری فمینیستی در شکل‌گیری تاریخ‌نگاری و فرهنگ سیاسی ایران در قرن بیستم است یکی از مجموعه...

درس‌هایی از جنبش معلمان

کاوه مظفری
برخلاف رویکرد مطالبه‌محور که در جستجوی یافتن راه‌حل مشکلات در سطوح بالایی است؛ نقطه عزیمت تشکل‌یابی، تقویت و همبستگی پایینی‌هاست. وقتی تاکید بر تشکل‌یابی...

نوشته‌های مرتبط

یادداشتی بر «وانهاده‌»ی سیمون دوبووار ترجمه ناهید فروغان

نسیم آزادبخت
وانهاده حکایت درونی شدنِ حس دیگری بودن زنی است که حادثه‌ای گزنده، تلنگر بیداری و بازسازی دیدگاهش از واقعیت را برای او به ارمغان...

ویژه‌نامه‌ی بیداد موریا‌نه‌ها (ویژه شعر زن)

به سعیِ نگین فرهود
بیدارزنی: بیداد موریانه‌ها با احترام به نام پرشکوه و شریف دکتر رضا براهنی، بکتاش آبتین و فراز بهزادی، شاعران سه نسل عزیز، ویژه نامه‌ی...

تاریخ سیاسی زنان یا این رزم مشترک…

زهره اسدپور
کتاب «تاریخ سیاسی زنان» اثر تونی کلیف که با ترجمه‌ی نیکزاد زنگنه توسط نشر افکار منتشر شده، از معدود آثاری است که می‌کوشد نشان دهد چگونه مرور تاریخ چند صد ساله‌ی‌ مبارزه طبقاتی این دوگانه موهوم را برملا می‌کند و نشان می‌دهد که بسیاری از زنان مبارز فراتر از آن عمل کرده و از قضا نتایج ارزشمندی نیز در این مسیر کسب کرده‌اند.
گفتگو با سمیرا نبی پور درباره مجموعه مستند «زنان ملت»

زنانی که منتظر هیچ کس نماندند و سرنوشت خود را رقم زدند

بیدارزنی: سمیرا نبی پور در نخستین تجربه‌ی مستندسازی مستقل خود، قصد دارد مجموعه مستند «زنان ملت» را بسازد. قسمت نخست این مجموعه با عنوان...