مصیبت مضاعف

چرا زنان در زلزلۀ ویرانگر نپال بیش‌تر از مردان در معرض خطر هستند؟

برگردان: شمیم شرافت

بیدارزنی: تصور می‌شود که بلایای طبیعی قاتلانی بدون تبعیض هستند- اما آیا این امر کاملاً درست است؟ روشن است که بلایا زنان را بیش‌تر از مردان تحت تأثیر قرار می‌دهد. در مطالعه‌ای که سال ۲۰۰۷ توسط محققان مکتب اقتصادی دانشگاه «اسکس لندن» انجام شد، این نتیجه به دست آمد که بین سال‌های ۱۹۸۱ تا ۲۰۰۲، بلایای طبیعی در ۱۴۱ کشور به‌طور قابل‌توجهی موجب از بین رفتن تعداد بیش‌تری از زنان در مقایسه با مردان شد، همچنین مشخص شد هرچقدر مصیبت فاجعه بارتر، نابرابری جنسیتی نیز بیش‌تر است.

آمارهای اخیر نپال نشان می‌دهند که از میان ۳/۱ میلیون انسانی که تحت تأثیر زلزله قرارگرفته‌اند، حدود ۵۳% را زنان تشکیل می‌دهند- میزان اریب اندک، اما همچنان از نظر آماری معنی‌دار است.

این نتیجه ممکن است به‌زودی تغییر کند. بنا بر شاخص‌های مقاومت زنان (Women Resilience Index) اندازۀ برآورد توانایی کشور جهت کاهش ریسک در فاجعه و بهبود وضعیت زنان، نپال نمرۀ ناچیز ۲/۴۵ از ۱۰۰ را دارد. نمره ژاپن ۶/۸۰ و پاکستان ۸/۲۷ در این رده‌بندی است.

همچنین تجربیات فجایع گذشته نشان می‌دهد که تبعیض تأثیرگذار بر زنان می‌تواند امدادرسانی پس از فاجعه را دشوارتر کند.

آیا بیولوژی سرنوشت است؟

فاکتورهای متعدد اجتماعی و بیولوژیک موجب تشدید این تبعیض می‌شوند. برای مثال، علت مرگ‌ومیر بالای زنان در طول زلزله‌های ۲۰۰۱ «گجرات» پاکستان و ۱۹۹۳ «ماهاراشترا» هند که شامل ۲۰۰۰۰ و ۱۰۰۰۰ قربانی می‌شد، حضور تعداد بیش‌تری از زنان در خانه بود، درحالی‌که مردان در محیط‌های باز بودند.

در سال ۲۰۰۴، زمانی که سومین زلزلۀ ثبت‌شده در تاریخ، تسونامی اقیانوس هند را نشانه گرفت، به ازای هر مرد چهار زن در ضربۀ سخت آچۀ اندونزی کشته شدند.: چراکه که زنان در اندونزی معمولاً یاد نمی‌گیرند که چگونه شنا کنند یا از درختان بالا بروند.

در طول سیل ۱۹۹۸ بنگلادش و پس‌ازآن، بسیاری از زنان به خاطر نبود بهداشت و تابوی مربوط به قاعدگی، از عفونت دستگاه ادراری رنج کشیدند.

«برخی شیوه‌های مرسوم فرهنگی، به پنهان کردن هرچه بیشتر نیازهای زنان دامن می‌زنند ازاین‌رو امدادرسانی به آن‌ها در محیط‌های عمومی دشوارتر از مردان است. زنانی که در عادت ماهانه هستند در صورت کمیابی یا نایابی آب دشواری‌های بیش‌تری را متحمل می‌شوند»، این را سخنگوی آژانس کمک‌های بین‌المللی آکسفام به کوارتز گفت. (کوارتز موسسۀ نشر اخبار اقتصادی وابسته به رسانۀ آتلنتیک است که برای نخستین بار در سال ۲۰۱۲ آغاز به کار کرد.)

 پس از فاجعه

تبعیض با پایان جست‌وجوی فوری و نجات اتمام نمی‌یابد. «سوشما آینگر»، مربی اجتماعی که در گجرات کار می‌کند، به کوارتز گفت در طول فاجعۀ سال ۲۰۰۱، «درصد قابل‌توجهی از صدمات استخوانی صورت گرفته و تعداد زیادی از افرادی که مشکل نخاعی پیداکرده‌اند یا فلج شده‌اند، زن بوده‌اند چراکه آن‌ها در داخل خانه حضور داشتند.»

در این حالت زنان جوان فلج، در برابر این ریسک که شوهرانشان آن‌ها را زمانی که زنده‌اند ترک کنند، آسیب‌پذیرتر هستند. «نه سریعاً پس از فاجعه، بلکه زمانی که واقعیت برملا شود و خانواده‌ها متوجه شوند زن قادر به بچه‌دار شدن نیست، فلج نخایی شده است، وابسته است و همچنین نمی‌تواند درآمدزا باشد، او را رها می‌کنند.»، آینگر ادامه داد: «خیلی زود است که میزان صدمات را بفهمیم، اما آنچه در کوچ (مرکز زلزلۀ گجرات) اتفاق افتاد می‌تواند در نپال نیز آشکار شود.»

به علت مسائل امنیت فردی، خشونت و دستیابی به منابع کمیاب، زنان اساساً از مردان، بخصوص در جوامع مردسالار آسیب‌پذیرتر هستند. بااین‌وجود زمانی که فاجعه رخ می‌دهد، موقعیت برجسته‌تر می‌شود.

«در فجایع، شما در روزهای اول با بهترین رفتارهای انسانی مواجه می‌شوید؛ و سپس به‌آرامی، زمانی که عمق فاجعه مشخص می‌شود و شما بدون پناهگاه و وسیلۀ معاش می‌مانید، آن‌وقت است که درگیری‌های بسیاری صورت می‌گیرد»، آینگر می‌گوید «در چنین مواقعی، زنان در برابر انواع قاچاق و استثمار آسیب‌پذیرتر می‌شوند.»

در گزارشی که توسط بخش توسعۀ بین‌المللی بریتانیا تهیه شده از این امر به‌عنوان «فاجعۀ تشدید شده» یاد شده است. جایی که ضربه‌های غیرمستقیم یا ثانویه زندگی را برای زنان بدتر می‌کند؛ اما برخی تلاش‌ها برای رسیدگی به اختلافات در حال انجام است.

تلنگری به موقعیت

در نپال، مشکلات هزاران زن حامله موردتوجه ویژه قرارگرفته است. برای مثال، صندوق جمعیت سازمان ملل، در حال توزیع بسته‌های بهداشتی باروری است.

چنین تلاش‌هایی درگذشته ثابت کرده‌اند که مزایای دوگانه‌ای داشته‌اند. بدین‌صورت که نه‌تنها با این تلاش‌ها زندگی زنان بهبود می‌یابد، بلکه بسیاری از آن‌ها پس‌ازآن درگیر فعالیت‌های امدادی می‌شوند. برای مثال، زنان محلی، در بسیج جوامع خود بیش‌ترین تأثیر را دارند.

یک ارگان غیردولتی هندی، (Swayam Shikshan Prayog) سوایام شیکخان پرایوگ (به هندی یعنی «یادگیری از تجربه‌های خود») که به مدت ۱۵ سال متمرکز بر کمک به زنان در هنگام فجایع بود، جهت رهبری برنامه‌ای برای بازسازی خانه‌ها پس از زلزلۀ ماهاراشترا و گجرات یاری رساند.

بنابراین کسانی که در تلاش‌های امدادی نپال فعالیت می‌کنند، در صورت ابراز توجه بیش‌تر به نیازهای زنان، می‌توانند بهتر عمل کنند. پاداش آن‌هم کاملاً به ارزشش می‌ارزد.

منبع:

Shelly Walia & Akshat Rathi, Double disaster Why women are more at risk than men in earthquake-ravaged Nepal

پاسخ دهید

لطفا نظر خود را وارد کنید
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

درس‌هایی از جنبش معلمان

کاوه مظفری
برخلاف رویکرد مطالبه‌محور که در جستجوی یافتن راه‌حل مشکلات در سطوح بالایی است؛ نقطه عزیمت تشکل‌یابی، تقویت و همبستگی پایینی‌هاست. وقتی تاکید بر تشکل‌یابی...

یادداشتی بر «وانهاده‌»ی سیمون دوبووار ترجمه ناهید فروغان

نسیم آزادبخت
وانهاده حکایت درونی شدنِ حس دیگری بودن زنی است که حادثه‌ای گزنده، تلنگر بیداری و بازسازی دیدگاهش از واقعیت را برای او به ارمغان...

امکان همکاری فراملی زنان در خاورمیانه در مبارزه با زن‌کشی

گفتگوی مهتاب محبوب با گُزده چاگری اوزکوزه روزنامه‌نگار فمینیست در ترکیه
بیدارزنی: بنا به داده‌های وب‌سایت «یادمان دیجیتال زنانی که در اثر خشونت جانشان را از دست داده‌اند» تنها در سال ۲۰۲۱، ۴۱۹ زن در...

نوشته‌های مرتبط

نگاهی به کتاب مغز جنسیت‌زده

علوم اعصاب شناختی؛ دریایی جنسیت‌زده که در آن غوطه‌وریم

مریم نورائی نژاد
بیدارزنی:‌ باور به متفاوت بودن مغز زنان و مردان چگونه شکل گرفت؟ از نخستین باری که عصب‌شناسان به این نتیجه رسیدند که مغز زنان...
برای خروج از پاندمی با هم و تغییر سیستم

مانیفست فمینیست فرامرزی

نویسنده: وبسایت زنان رادیکال، برگردان: سروناز احمدی
با داشتن شرایط مادی مختلف، زبان‌های متفاوت و مسلک و گفتمان‌های گوناگون، برای حمایت، تقویت و درهم آمیختن مبارزات و اشکال شورش و همبستگی‌مان مانند آن‌هایی که خودبه‌خود در جهان در حال پیدایش هستند و برای ارتقای نوآوری آینده‌مان نقش عمده‌ای بر عهده دارند، با یکدیگر متحد می‌شویم. آنچه اعتصاب فمینیستی جهانی در طول چهار سال گذشته به ما آموخته، این است که وقتی متحد هستیم، قدرت بیشتری برای شورش علیه «حالت {به اصطلاح} عادی» پدرسالار و سرکوبگر داریم.

شیوع و پاسخ به کووید ۱۹ با رویکرد تقاطع‌یافتگی

اولنا هانکیفسکی و انوج کاپیلاشرامی، برگردان: جلوه جواهری
تمرکز صرف بر جنس و جنسیت، تصویر کاملی از پیامدهای کووید ۱۹ به ما نشان نمی‌دهد تا پاسخ مناسب و کاملی به آن داشته باشیم.

کنترل بیشتر حکومت‌ها بر بدن زنان، نتیجه غیرمنتظره بحران کرونا

نویسنده: اما بارنت/ برگردان: بنفشه جمالی
نگرانی‌هایی وجود دارد که در دوران قرنطینه و کنار هم قرار گرفتن زنان و مردان و با کاهش دسترسی به قرص‌های ضدبارداری که همچنان برای تجویز یا تجدید نسخه نیاز به مراجعه به پزشک دارند، شاهد افزایش زاد و ولد در دوران ویروس کرونا باشیم، بارداری‌هایی که لزوماً همه‌شان خواسته و با برنامه نبوده‌اند.