تغییر برای برابری: هنگامي كه در اين هفته موجي از معترضان در شهر “تياز” يمن به خيابان‌ها ريختند، جمعي از زنان با چادرهاي سياه بار ديگر در ميان جمعيت ايستاده بودند. براي غربي ها ممكن است لباس هاي آن‌ها در خيزش‌اي به سمت دموكراسي نامتجانس به نظر برسد، اما اين زنان نشان دهنده ي ستون فقرات انقلاب يمن هستند: مردم عادي تحريك شده از ظلم و ستم غير قابل تحمل.

معترضان ِ زن در اين قيام هم‌زمان به شكل ويژه و به طور برجسته و آسيب پذيري به وسيله ي نظاميان با خشونت در تظاهرات غير نظامي روبرو شده اند. به طور مشابه، در ماه آپريل “آسوشيتد پرس” گزارش داد كه هزاران نفر زنان در ” تياز ” در اعتراض به رژيم رئيس جمهور “علي عبدالله صالح” جمع شده اند، فرياد شعارهاي صلح به سرعت توسط پليس با سنگ و چوب برهم خورد. فعالان مي گويند: اعتراض در زد و خوردي خشمگين با معترضان ِ مرد به هم خورد و در طي اين جريان چند نفر نيز مجروح شدند.

“جنيفر استيل”، از روزنامه ي “Die Welt” در حاشيه ي اعزام از پايتخت يمن، صنعا – كه به شهري چادر نشين با بيش از 4000 چادر در مركز شهر تبديل شده است- گزارش مي دهد كه كه مشاركت زنان يمن در اعتراضات خياباني باعث دگرگوني و قدرتمند تر شدن آنها شده است.

“رجا ال تايباني”، يك عكاس روزنامه نگار كه از ماه آوريل به دنبال مستند سازي اين انقلاب بوده است مي گويد:

“هنگامي كه شما به ميدان مي آييد، به دنبال چهره ي جديدي از يمن هستيد.”. او هنگامي كه ديد بسياري از زنان بدون برداشتن نقاب سنتي از چهره ي خود در ميدان در مورد حقوق بشر و آزادي با رسانه ها صحبت مي كنند بسيار متعجب بود. و مردم به سخنان آن‌ها گوش مي‌دادند…

يكي از ويژگي هاي جنبش معترض در يمن اين است كه براي نخستين بار زنان نيز جزئي از جريان زندگي اجتماعي هستند. ال تايباني گفت: ” يك زن كه سواد خواندن و نوشتن نداشت به من گفت: تنها با بودن در معرض زندگي در جريان در ميدان احساس مي كند كه در حال تحصيل است.”

در واقع يكي از اولين رهبران جنبش، يك زن بود. ” توكل كارمن”، فعال حقوق بشر و از بنيان گذاران سازمان ” روزنامه نگاران زن مستقل”. او به طور منظم تجمعات و تظاهرات‌ها را رهبري مي كند. هنگامي كه كارمن در يك چادر در ميدان زندگي مي كند، سه فرزند او نزد مادربزرگ‌شان نقل مكان كردند. او براي آن ها دلتنگ است اما مي گويد: ” آنچه من در اينجا انجام ميدهم براي فرزندانم است، براي تمام كودكان نسل هاي آينده ي يمن است. اين بهايي است كه بايد براي آزادي مان بپردازيم.”

تياز، يك شهر نسبتا مدرن تحت محاصره ي يك جامعه ي غالبا سنتي، نقطه ي همگرايي براي انقلاب هاي مختلف فرهنگي، سياسي و اجتماعي- همگي به دنبال سرنگوني رژيم- اما به دنبال چشم اندازهاي مختلف براي تجديد و بازنو كردن هستند. در حالي كه ناظران غربي ممكن است بخواهند انقلاب يمن را به عنوان يك نبرد سياه و سفيد بين نيروهاي ليبرال و سكولار از يك سو، و نيروهاي بنيادگرا و محافظه كار از سويي ديگر ترسيم كنند، اما در واقع پرچم انقلاب بسياري از احزاب سياسي با فلسفه هاي مختلف را گرد هم آورده است. “استيسي فيلبرايك ياداو”، از قسمت سياست خارجي گزارش مي دهد:

“مسائلي كه باعث پيوستن اتحاد شده اند از نظر شفافيت مورد سوال واقع شده اند. فساد ستيزي، تفويض اختيارات، اصلاحات انتخاباتي و غيره. نسل اسلام گرايان متبحري وجود دارند كه متعهد به ايجاد يك نظام دموكراتيك هستند. تفرقه انگيزترين مسائل مربوط به موارد مرتبط به برابري جنسيتي و تا اندازه اي دغدغه هاي فرقه اي و منطقه اي بوده اند.”

فعالان جوان تر، كه از فضاي تونس و قاهره رانده شده اند، در حال ائتلاف براي برنامه ريزي فعاليت هاي مخالف متمردجويانه اي با فشار بر بر روي آرمان هاي سكولار هستند. يكي از راديكال ترين وابسته هاي پيشتاز با پيوستن به جلسات، حتا گروه اسلامي ” اصلاح” را مجبور به جهت يابي دوباره در مورد ديدگاه هاي جنسيت اي خود كرد. انتخابات داخلي اخير پيوستن 13 زن را به صفوف رهبري “اصلاح” را به ارمغان آورد ( اگرچه هنوز زنان نمي توانند در انتخابات ملي كانديدا شوند).

در حالي كه بي‌ثباتي يمن و درگيري هاي داخلي آن جا را تا حدودي در منطقه منحصر به فرد كرده است، فعالان در سراسر خاور ميانه و آفريقاي شمالي با سئوالات مشابهي در مورد اين مسئله كه سياست در آينده تغيير خواهد كرد يا نه درگير هستند. ارتقاء حقوق زنان، صداي زنان پيشرو در قيام هاي مداوم قبلا اين هشدار را داده است كه انقلاب آنها در حال خارج شدن از مسير خود، نه تنها توسط قوانين حكومت سركوبگر نظامي، بلكه توسط ستم جنسيتي درون جنبش است.

آيا برنامه هاي تحول اجتماعي كه در حال حاضر در بهار عرب در حال شكل گيري است متضمن عدالت جنسيتي خواهد بود؟ مي‌دانيم كه بسيار زود است، اما دست كم زنان در يمن از تقاضاي اين امر نمي‌ترسند.

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
بارگذاری بیشتر در تیترخوان زنان