صنعتی شدن و گسترش شهرها سبب کاهش نفوذ گروه های خویشاوندی وسیع بر روی زندگی انسان ها شد و با تعمیم شکل خانواده ی هسته ای به کل جهان، فردگرایی و استقلال اقتصادی و اجتماعی جایگزین وابستگی ها به نظام خانواده و خویشاوندی برای رفع نیازهای انسان شد. در همین راستا و به تبع روابط میان زن و مرد و

روابط میان جنسیتی نیز تغییراتی اساسی یافت. تجرد زنان، یکی از اشکال ایجاد شده در پی تغییرات اساسی در نظام خانواده و تاثیر آن بر افراد است که در این پژوهش تلاش شده است تا با بررسی و مطالعه ی موردی دو زن مجرد ساکن در تهران به ارائه ای از این تصویر دست یافت و آن را به عنوان مسئله ای اجتماعی در مفهوم توسعه بیان کرد.
کلید واژگان:
خانواده و خویشاوندی، تجرد، تجرد زنان، زنانگی، روابط اقتصادی، روابط اجتماعی، روابط جنسی، مادری

مقدمه
تجرد، به معنای عدم ازدواج یک فرد که به تنهایی یا به همراه یک خانواده زندگی می کند و نیز به معنای وضعیتی است که فردی پس از طلاق و یا از دست دادن همسرش می یابد. تعریف و تشریح مفهوم تجرد درون نظام خانواده و خویشاوندی و حول محور مفهوم “ازدواج” می گردد، که در فرهنگ های گوناگون انسانی معانی و جایگاه های متفاوت اجتماعی ای را می پذیرد.
تجرد، با توجه به مفهوم جنسیت و با توجه به مسائل ازدواج و خانواده تقسیم بندی هایی را درون خود جای می دهد؛ سن، جنس، نحوه ی رخداد وضعیت تجرد و اشکال تجرد پذیری از عواملی هستند که در حوزه ی تجرد و بنا بر فرهنگ جامعه ی مورد بررسی باید در نظر گرفته شوند. مسلما تجرد مردان و تجرد زنان دو امر یکسان در فرهنگ های انسانی محسوب نمی شوند و هم چنین تجرد یک فرد هنگامی که همسرش را به دلیل مرگ از دست داده است با تجرد یک فرد پس از طلاق و جدایی ابعاد و شرایط یکسانی نخواهد داشت. در جامعه ای ممکن است تجرد یک دختر در سنی خاص امری منفی تلقی گردد و در جامعه ی دیگر تجرد یک دختر در همان سن امری عادی و گاه مثبت در نظر گرفته شود. بنابراین، تجرد، هم چون بسیاری دیگر از مفاهیم قرار گرفته در حوزه ی خانواده و خویشاوندی، ابعاد پیچیده و گوناگونی دارد که شناخت آن را معطوف به شناخت عوامل بسیار دیگری در درون یک فرهنگ می کند.
با توجه به پیشینه ی نظام خانواده و خویشاوندی در جهان، تغییرات بسیاری که این نظام تا کنون داشته است و با توجه به شکل غالب «خانواده ی هسته ای» به عنوان شکل پذیرفته شده ی خانواده در جهان امروز و در اکثر مناطق جغرافیایی و فرهنگی، مفهوم «تجرد» به شکلی که یک زن و یا یک مرد بدون انجام ازدواج در طول زندگی خویش و پذیرش شرایط آن مجرد بماند، امر نسبتا جدیدی است که هم چون بسیاری دیگر از تغییرات نظام خانواده و خویشاوندی از جوامع غربی آغاز شده و به مرور زمان به دیگر جوامع سرایت کرده است. مفهوم «تجرد» به این معنا با توجه به جنسیت و شرایط فرهنگی جوامع گوناگون دلایل بروز بسیاری می تواند داشته باشد.

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
بارگذاری بیشتر در تیترخوان زنان