{{پیک سبز (فریده علوی):}} این هفته سرنوشت و تکلیف قانون چند همسری در مجلس مشخص می شود . زنانی که از سه سال گذشته تا کنون با روش های مختلف صدای اعتراض شان را به مجلسیان رسانده اند منتظرند ببینند آیا صدای اعتراضان شنیده شده یا نه؟ مریم بهروزی ، دبیر جامعه زینب یکی از همان زنانی است که به همراه طیف های مختلف فکری زنان به قانون چند همسری در لایحه حمایت از خانواده اعتراض کرد . هرچند این قانون پس از اعتراض فراوان فعالان زن حذف شد اما بار دیگر نمایندگان مجلس ماده 23 را تغییراتی دادند و دوباره چند همسری را در این قانون مطرح کردند. وقتی از بهروزی می پرسم که اگر تلاش های سه سال شما نتیجه ای نداد و قانون چند همسری تصویب شد چه می شود؟ می گوید:” اگر قانون چند همسری به تصویب برسد نباید به نام اسلام تمام شود. ماده 23 لایحه حمایت از خانواده سفره هوسرانی را به نام اسلام برای سوء استفاده جنسی مردان باز کرده است.”

{{- موسی قربانی، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس در اظهار نظری جدید باز هم در حمایت از چند همسری برآمده و آن را حکم خدا خوانده و از زنان نیز خواسته در برابر حکم خدا قد علم نکنند. خانم بهروزی! در برابر چنین رویکردی چه حرفی برای گفتن دارید؟}}

در فقه اسلامی تاکید بر تک همسری است. تعدد زوجات از احکام واجب اسلام نیست که ترک آن مقابله با حکم خدا باشد بلكه مباح است ، رعايت يك مباح نیز شرايط و لوازمي را مي خواهد كه حتما بايد موجود باشد. حرف ما این است که در شرايط کنونی کشور ما نيازي به اين مباح نیست . علامه طباطبايي (مفسر بزرگ قرآن) نیز دراین باره مي گويد اگر ما حاكم اسلامي داشتيم، تعدد زوجات را منع مي كرد كه مانع ستم هایی شود که از این طریق بر زنان روا داشته می شود و حتی در خصوص تک همسری فرمودند زن می تواند هنگام ازدواج از شرط ضمن عقد استفاده کنو و از شوهر تعهد بگیرد که تا آخر عمر با زنی دیگر ازدواج نکند.

{{- به نظر می رسد با وجود نمایندگان طرفدار چند همسری، تلاش و اعتراض های زنان در مخالفت با لایحه حمایت از خانواده به نتیجه نخواهد رسید.}}

رییس مجلس آقای لاریجانی در سال گذشته گفتند روح حاکم بر احکام اسلامی تک همسری است و کمک کردند که تلاش های ما در این جهت باعث حذف ماده 23 شد.

{{- اما در حال حاضر که تلاش های دو سه ساله مخالفان تصویب چند همسری نه تنها موجب حذف ماده چند همسری نشده که عقب گرد هم داشته و از قانون خانواده سال 53 نیز عقب تر است.}}

بله درست است ، اگر ماده 23 به این صورت تصویب شود نه تنها وضع موجود را به مطلوب ارتقاء نمی دهد بلکه به مراتب از وضع موجود عقب تر خواهد شد و این نقض غرض در تحکیم خانواده بنیان است.

{{- خانم بهروزی! اگر تلاش های شما نتیجه نداد ، چه خواهید کرد؟}}

از مجلس مي خواهيم كه بر مفاد مورد نظر ما در لايحه اصرار كند تا اين لايحه در صورت مخالفت شوراي نگهبان به مجمع تشخيص مصلحت برود. حداقل تنها راه حل ما در شرايط فعلي اين است كه لايحه به مجمع تشخيص مصلحت برود. اما اگر ماده چند همسری به تصویب برسد از آقایان می خواهیم که آن را به نام اسلام تمام نکنند.

در صورتي كه اين ماده كه مربوط به ازدواج مجدد مردان است، در مجلس تصويب شود، بايد به گونهاي باشد كه حساب آن به پاي حساب اسلام گذاشته نشود چون در آن صورت لطمات جبرانناپذيري به اسلام وارد ميشود. روح حاكم بر اين ماده روح اسلامي نيست. اسلام بر تكهمسري تاكيد دارد و عرف و فرهنگ جامعه ايران نيز تكهمسري را ميپسندد و چند همسري فقط در موارد استثنائی است در حالی که ماده 23 این لایحه بر سوء استفاده جنسی مردان هوسران به اسم اسلام پرداخته است.

{{- خواسته کنونی شما از نمایندگان مجلس چیست؟}}

پيشنهاد ما اصلاح ماده 23 با درج همان نكاتي است كه به مجلس فرستاديم در غير اين صورت ما تقاضای حذف این ماده را داریم و نباید مردم فکر کنند که اسلام اجازه ازدواج مجدد را در هر شرايطي مي دهد. اين موضوع ربطي به اسلام ندارد. روح حاكم بر فقه و قوانين اسلامی ما ناشي از اصل تك همسري است. چند همسري مانند اكل ميته در موارد استثنائي است. استثنائاتي كه در قانون ذكر نشده. روح حاكم بر ماده 23 عدالت اسلامی را لحاظ نکرده است به علاوه همین شروط مندرج در ماده 23 هیچگونه ضمانت اجرایی ندارد.

{{- چه پیشنهاداتی به مجلس ارسال کردید؟}}

پيش از اين هم اقداماتي در زمينه اصلاح مواد لايحه داشته ايم و تلاش ما با ديگر گروه هاي زنان منجر به حذف ماده 23 از اين لايحه شد و وقتي شنيديم كه در ارتباط با ماده 23، جايگزيني تهيه مي شود، كميته حقوقي ائتلاف اسلامی زنان با تشكيل جلسات متعدد، پيشنهاد 12 بندي را تهيه و به مجلس ارسال كرد.

اما آنچه امروز به كميسيون قضائي فرستاده شده، همه مطالبات ما نيست. اشكالات ماده 23 به ويژه در مسئله عدالت كه در لايحه اصلي بوده هنوز بر جاي خود باقي است. در اصلاح دوباره لايحه واژه عدالت برداشته شد. در حالي كه تقاضاي ما احراز عدالت بود نه تعهد به اجراي عدالت. ما گفته بوديم كه عدالت مرد بايد احراز شود. آنچه مطابق با نص صريح قرآن نيز هست كه همان نگراني برقرار نشدن عدالت است. با حذف اين عبارت، به مراتب تعدد زوجات تسهيل شده است. تعدد زوجات نه تنها تحكيم خانواده را به دنبال نخواهد داشت بلكه بنيان خانواده ها را نيز خواهد لرزاند. پيشنهاد ما اصلاح اين ماده در وهله اول با همان نكاتي است كه به مجلس فرستاديم در غير اين صورت اين ماده بايستي حذف شود. چرا که اصل ازدواج در اسلام تشكيل خانواده است و بعد از تشكيل آن تحكيم خانواده بايد صورت بگيرد. در حالي كه تعدد زوجات بنيان خانواده ها را متزلزل می کند و رحمت و مودت بین زوجین را تبدیل به کینه و نفرت خواهد کرد در واقع نقض غرض است.

{{- آیا تصویب این قانون موجب امنیت بیشتر زنان مجرد می شود؟ چرا که در یکی از اظهار نظرهای اخیر گفته شد که قانونی کردن چند همسری برای این است که زنان مجرد هم بتوانند شوهر کنند.}}

وظیفه حکومت تأمين امنيت براي آحاد ملت به ویژه خانواده و جامعه است. این که می گویند چند همسری موجب امنیت زنان مجرد می شود اشتباه محض است. رواج تعدد زوجات امنیت خانواده هاو به طبع آن امنیت جامعه را به هم می زند.

{{- خانم بهروزی! ماده 23 لایحه حمایت از خانواده قبل از حذف شدن به مردان اجازه می داد که در صورت داشتن تمکن مالی و اجرای عدالت با اجازه همسر نخست خود ازدواج مجدد داشته باشند. این ماده در حال حاضر به شکل دیگری تغییر یافته است . تغییراتش چه بوده است؟}}

طبق ماده 23 دادگاه در10 مورد اجازه ازدواج مجدد را براي مرد صادر مي كند . رضایت همسر اول، عدم قدرت همسر اول به ایفای وظایف زناشویی، عدم تمکین زن از شوهر مطابق با حکم دادگاه، ابتلای زن به جنون یا امراض صعبالعلاج،محکومیت قطعی زن در جرایم عمدی به مجازات یک سال زندان یا جزای نقدی که بر اثر عجز از پرداخت منجر به یک سال بازداشت شود،ابتلای زن به هرگونه اعتیاد مضر حال خانواده به تشخیص دادگاه، سوء رفتار یا سوء معاشرت زن به حدی که ادامهزندگی را برای مرد غیر قابل تحمل کند، ترک زندگی خانوادگی از طرف زن به مدت 6 ماه،عقیم بودن زن و غایب شدن زن به مدت یک سال. اینها مواردی است که به مردان اجازه ازدواج مجدد را می دهد که ما با این موارد به شرط احراز در دادگاه موافقیم اما کافی نمی دانیم.

{{- یکی از مواردی که در این ماده، به مردان اجازه ازدواج مجدد را می دهد محکومیت زن است . بر اساس آمار بیش از 60 درصد زنانی که به خاطر چک برگشتی در زندان هستند، به خاطر همسران شان است. چطور است که دادگاه به این مردان اجازه ازدواج مجدد می دهد؟}}

بله یکی از اشکلات همین است. مردي كه نتواند جريمه نقدي حبس زن خود را بپردازد، چطور مي تواند دو خانواده را اداره كند؟ اين نگاه در لايحه ابزار و وسيله اي در خدمت مرد است.و یا نازایی یکی از شروط دیگری است که به مردان اجازه ازدواج مجدد می دهد در حالی که نازایی و عقیم بودن در شرایط امروزی و با پیشرفت علم پزشکی موضوعیتی ندارد.

{{- گفته می شود قانون چند همسری در لایحه حمایت از خانواده نسبت به قانون خانواده سال 53 عقب گرد داشته است. مصداق های این عقب گرد کدامند؟}}

طبق قانون حمايت از خانواده 1353 مرد نمي تواند در صورت داشتن همسر، زن ديگري اختيار كند و در اين لايحه ادبيات حاكم بر آن به گونه اي است كه ازدواج مجدد به اصل تبديل مي شود. در حاليكه اصل تك همسري و ازدواج مجدد مرد استثناء است.در قانون مدني اصل بر تك همسري است، موضوع تعدد زوجات در لفافه طرح شده و به طور تلويحي اشاره شده تا اصل تك همسري تحت الشعاع قرار نگيرد. ماده 15 قانون خانواده 1353 در كنار يك مجموعه 28 ماده اي معنا مي يابد. مجازات همسر، حق طلاق زن و غیره و ضمن اینکه به ماده هشت قانون هم ارجاع شده بود اما این ارجاعات در کمیسیون قضایی مجلس حذف شده است. حبس پنج سال زن به یک سال تقلیل یافته است. جنون را در مواردي كه فسخ نكاح ممكن نباشد، به طور كلي در نظر گرفته است. امراض صعب العلاج به صورت كلي درج شده كه بيشتر از پيش شرايط را براي ازدواج مجدد مرد تسهيل كرده است.

{{-شما به عنوان عضوی از ائتلاف اسلامی زنان از همان سه سال پیش در مخالفت با چند همسری تلاش کردید و با نمایندگان وارد مذاکره شدید و پیشنهادات خود را نیز به مجلسیان ارائه دادید. می خواهم بدانم در صورت تصویب چند همسری ،شما اعتبارتان زیر سوال می رود؟}}

ائتلاف اسلامی زنان به منظور دفاع از حقوق زنان و خانواده تشکیل شده است در این لایحه هم که کلیاتش را تایید می کنیم و اغلب قریب به اتفاق پیشنهادات ما در لایحه لحاظ شده است کمال تشکر را از مجلس شورای اسلامی داریم اما در مورد تعدد زوجات که موضوع ماده 23 این لایحه است ما به وظائفمان در این خصوص عمل کردیم و امیدواریم و انتظار داریم که زحمات خانم ها با کمک خانه ملت به نتیجه مطلوب برسد. در هر صورت اعتبار ائتلاف اسلامی زنان بر قوت خودش باقی است.

بارگذاری نوشته های مرتبط بیشتر
بارگذاری بیشتر در تیترخوان زنان